اقتصاد مقاومتی - تولید و اشتغال
Logo
یکشنبه, 27 شهریور 1390 ساعت 09:26

تپه گنج‎ ‎دره

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
تپه گنج دره يا «چيا خزينه» در مسير جاده کرمانشاه به هرسين در نزديکي‎ ‎روستاي قيسوند قرار دارد. اين تپه مخروطي شکل حدود شش متر از سطح زمين هاي اطراف‎ ‎بالاتر است‎.
‎اين محوطه نخستين بار در سال 1965 م توسط «فيليپ اسميت» مورد‎ ‎گمانه زني قرار گرفت و در چهار فصل ديگر طي سال هاي 1967، 1969، 1971 و 1974 م‎ ‎اقدام به حفاري آن نمود. در تپه گنج دره، پنج طبقه استقراري شناسايي شد که از سطح‎ ‎تپه تا خاک بکر با حروف الفبا نشان داده شده است. طبقه‏‎ A ‎جديدترين و طبقه‎ E ‎قديمي‎ ‎ترين طبقات استقراري گنج دره است. طبقه‎ A ‎از سطح تپه تا عمق يک و نيم متري است . در‎ ‎اين طبقه، تعدادي گور دوره اسلامي متأخر و در زير آن بقايايي از اجاق هاي ساده و‎ ‎ديوارهاي دوره نو سنگي که با خشت هاي قرمز رنگ چيده شده بودند، شناسايي شد. طبقه‎ B ‎از عمق حدو دو متري شروع و تا عمق حدود سه متري ادامه دارد. در اين طبقه فضاهاي‎ ‎مسکوني که با چينه ساخته شده بودند، شناسايي شد. طبقه‎ C‎نيز از عمق حدود 30/3 متري‎ ‎شروع و تا عمق 90/4 متري ادامه دارد. معماري اين طبقه استقراري نيز چينه اي است‎. ‎طبقه‎ D ‎از عمق حدود پنج متري شروع و تا عمق شش متري ادامه دارد. معماري اين طبقه‎ ‎ترکيبي از چينه و خشت است. طبقه‎ E ‎از عمق حدود شش متري شروع و تا عمق هفت متري يعني‎ ‎خاک بکر ادامه دارد. از ويژگي هاي اين طبقه، شناسايي سي حفره بود که تا عمق پنجاه‎ ‎سانتي متري در داخل خاک بکر کنده شده بودند. اين حفره ها داراي دهانه اي به قطر‎ ‎هفتاد سانتيمتر تا يک متر بودند‎.
‎از بقاياي طبقه استقرار‎ D ‎حدود 144 متر‎ ‎مربع از بافت روستا کاوش شده است. آثار معماري اين طبقه نشان مي دهد در اين دوره‎ ‎ساکنان گنج دره در منازلي که ديوارهاي آنها را با خشت خام مي ساختند، به سر مي‎ ‎بردند. خشت ها به شکل مکعب مستطيل هاي کوچکي که سطح آنها کمي بر آمدگي دارد و به‎ ‎نوع «پلانو کانوکس» معروف هستند. طول اين خشت ها بيت پنجاه تا نود و پنج سانتيمتر‎ ‎متغيير است. خانه هاي اين لايه به طور معمول در جهت جنوب شرقي – شمال غربي ساخته‏‎ ‎شده بود. از سنگ براي پي ديوار استفاده نمي کردند و کف ديوار بعضي از اتاق هاي خانه‎ ‎ها با گل اندود شده بود‎.
‎محلات اين دهکده از خانه هايي که بدون فاصله در‎ ‎کنار يک ديگر بنا شده بودند، شکل گرفته بود. به نظر مي رسد راه ورود به آنها از پشت‎ ‎بام بوده است. در برخي از خانه ها نيز اتاق هاي دو طبقه اي ساخته شده بود. روستاي‎ ‎گنج دره در اين دوره استقراري (طبقه‎ D) ‎در اثر يک آتش سوزي بزرگ کاملاً سوخته و‎ ‎براي مدتي متروک شده است. از جمله يافته هاي گنج دره، تعداد زيادي قطعات سفالين است‎ ‎که از طبقه‎ D ‎به بالا شروع مي شود. البته از طبقه‎ E ‎نيز يک قطعه سفال خاکستري به‎ ‎دست آمده است و به نظر مي رسد که نمونه آن نيز از طبقات ديگر شناسايي شده است‎. ‎ظاهراً ساکنان اوليه گنج دوره از سفال گري به اطلاع بودند‎.
‎علاوه بر قطعات‎ ‎سفالين تعدادي از ابزار سنگي از جمله تيغه، خراشنده، سنگ مادرهاي مخروطي و ريز تيغه‎ ‎هاي هندسي نيز به دست آمده است. همچنين تعدادي ظروف سنگي، هاون و دسته هاون، مشته‎ ‎سنگ ساب، چکش سنگي، پيکرک هاي گلي حيوان و انسان، صفحه هاي مدور گلي، سوراخ کن هاي‎ ‎استخواني، درفش و سوزن استخواني، مهره هاي زينتي از جنس صدف نيز در اين محوطه‎ ‎شناسايي شده است‎.
‎از نظر تدفين نيز بقاياي چهل و يک اسکلت شناسايي شده که‎ ‎متعلق به نوزادان تا افراد مسن است. بچه ها را در گوشه اتاق ها به صورت جمع شده و‎ ‎يا درازکش و افراد بالغ را به طور کاملاً جمع شده، دفن مي کردند. در يک مورد، مردي‎ ‎را همراه گردن بندي با مهره هاي سنگي و صدفي دفن کرده بودند. در کنار بقاياي اسکلت‎ ‎ديگري، آثاري از حصير مشاهد شد که به نظر مي رسد گاهي از حصير براي پوشش جسد‎ ‎استفاده مي کردند. در يک گور دسته جمعي نيز يک فرد بالغ، يک نوجوان و يک کودک را به‎ ‎هم در داخل تابوت گلي دفن کرده بودند‎.
‎بر اساس آزمايشات انجام شده، طبقات‎ A ‎و‎ D ‎گنج دره از اواخر هزاره هشتم و احتمالاً اوايل هزاره هفتم ق.م آغاز مي شود و‎ ‎تاريخ طبقه استقراري‎ E ‎بين سال هاي حدود 7500 تا 8500 ق. م است‎.
خواندن 1831 دفعه