اقتصاد مقاومتی - تولید و اشتغال
Logo
دوشنبه, 16 مرداد 1396 ساعت 14:25

قيمت تمام شده چالش بزرگ صادرات كشور

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

khashefi1

قيمت تمام شده چالش بزرگ صادرات كشور
امروزه قیمت تمام شده کالا و خدمات تاثیر مستقیم بر امکان جذب و پایداری در بازارهای داخلی و بین المللی دارد. در حال حاضر قیمت تمام شده در کنار ضعف در بسته بندی مهمترین چالش تولید کشور در رقابت با تولیدات کشور های دیگر است. پیش بینی می شود روند سرمایه گذاری و اهمیت به مقوله بسته بندی به شکلی است که امکان ارتقاء این مقوله مهم در کوتاه مدت میسر و ممکن خواهد بود اما در مورد کاهش قیمت تمام شده محصولات موضوع به این سادگی ها قابل حل نیست و نیاز به اقدامات مهم و اساسی دارد. عوامل مختلفی باعث ایجاد هزینه تمام شده بالا و به تبع عدم توان رقابت گردیده است که از آن جمله می‌توان به عدم شفافیت در فضای اقتصادی، بحران نظام اداری و بوروکراسی ناکارآمد، عدم ثبات قوانین و مقررات، هزینه بالای تامین منابع مالی، عدم ایجاد زمینه سرمایه‌گذاری خارجی، عدم بهره‌گیری از تکنولوژی‌های جدید و پیشرفته، پایین بودن کیفیت بسته‌بندی محصولات و عدم تبلیغات و بازاریابی مناسب و... اشاره کرد. این موارد و عواملی مانند عملکرد لجستیک، ساختار نظام توزیع، ساختار بازار (رقابتی یا غیررقابتی بودن بازارها) و... هزینه‌های مؤثر استفاده از هر واحد عوامل تولید را افزایش داده و بهره وری عوامل تولید و توان رقابت را کاهش می‌دهد.
برخی از کالاها و خدمات با در نظر گرفتن عامل کیفیت در ایران ارزان‌تر از کشورهای دیگر است، اما در مجموع به طور متوسط بیشتر کالاها و خدمات در ایران گران‌تر از جهان است. با توجه به اینکه هزاران کالا و خدمت با درجه کیفیت متنوع در ایران و جهان تولید می‌شود در نتیجه امکان مقایسه کالا به کالا و خدمت به خدمت وجود ندارد اما برخی مثال‌ها می‌تواند به فهم بیشتر این مسئله کمک کند؛ به عنوان نمونه شرکت و یا سازمانی که دو برابر نیاز، نیروی انسانی به کار گرفته است، کامیونی که 1000 کیلومتر با بار حرکت می‌کند و در مقابل 1000 کیلومتر را بدون بار باز می‌گردد، سیستمی که دو برابر استاندارد انرژی مصرف می‌کند، یک فروند کشتی که روزهای متمادی جریمه معطلی می‌خورد، واگن‌های خالی که در بندرها خاک می‌خورند، سرمایه‌ای که به جای تولید، صرف خرید زمین ویلایی شده، مزارعی که نسل به نسل خرد شده‌اند، کالا، کارخانه‌ای که با 50 درصد ظرفیت کار می‌کند، کارگاهی که احداث شده ولی سرمایه در گردش ندارد، دانشجویی که برای نیاز کشور تربیت نمی‌شود، کارخانه‌ای که به جای جنوب در شمال احداث شده است، این‌ها و صدها نمونه دیگر، از جنس پایین بودن بهره‌وری و افزایش قیمت تمام شده محسوب می‌شوند.
اما ۶ راه‌حل‌ عملیاتی برای برنامه کاهش قیمت تمام شده همچون تولید در بنگاه، بهبود فضای کسب و کار و توسعه فضای رقابتی، فرآیند تأمین، حمل‌ونقل، انبارداری، توزیع و فرآیند صادرات، چارچوب‌های اصلی اقدام برای کاهش قیمت را تشکیل می‌دهند که برای آنها، سیاست‌های کلی و برنامه‌های عملیاتی نیز مدنظر است.
۱ - تولید در بنگاه: یکی از اهداف عمده کاهش قیمت، کاهش هزینه‌های زائد و افزایش بهره‌وری در این بخش است که ایجاد خوشه‌های صنعتی صادرات گرا، مشارکت بیشتر دولت در مخارج تحقیق و توسعه بنگاه‌های غیردولتی، اطلاع‌رسانی و آموزش به بنگاه‌ها به منظور استفاده از تکنیک‌ها، نرم‌افزارها و فن‌آوری‌های نوین برای کاهش قیمت تمام شده، شفاف‌سازی قیمت تمام شده کالاها و خدمات را می‌توان به عنوان سیاست‌های برنامه‌ای در این حوزه برشمرد، در این راستا حمایت مالی هدفمند و زمان‌دار از بنگاه‌های فعال در زمینه کاهش قیمت تمام شده و فعالیت‌های تحقیق و توسعه آن‌ها، حمایت مالی از برون‌سپاری فعالیت‌های غیرتخصصی در بنگاه‌ها، ایجاد و گسترش فرهنگ مشارکت و همکاری صنایع با یکدیگر و توسعه زنجیره‌های تأمین، حمایت از ایجاد و گسترش خوشه‌های تولیدی و صادراتی از راه پرداخت تسهیلات، برقراری پوشش‌های بیمه‌ای و پرداخت جوایز صادراتی و حمایت مالی از برون‌سپاری فعالیت‌های غیرتخصصی در بنگاه‌ها، به عنوان راهکارهای عملیاتی پیشنهاد می‌شود. همچنین حمایت از تشکیل یا توسعه نهادهای ارائه دهنده خدمات، کاهش قیمت و ارتقای بهره‌وری، ایجاد انگیزه‌های مؤثر در شرکت‌ها، سازمان‌ها، مؤسسه‌ها و بانک‌های دولتی به منظور به کارگیری تکنیک‌های نوین کاهش قیمت، به کارگیری و رعایت مقیاس بهینه تولید در اعطای مجوز واحدهای صنعتی به منظور اجتناب از تأسیس واحدهای ناکارآمد، استقرار حسابداری مدیریت به منظور شفاف‌سازی بهای تمام شده کالا و خدمات به عنوان راهبردهای عملیاتی در حوزه تولید در بنگاه عنوان می‌شود.
۲- فرآیند تأمین: کاهش هزینه‌های ناشی از قیمت تمام شده در دو بخش تولید و واردات برای تهیه بخشی از نیاز که تولید توان تأمین آن را ندارد به عنوان عوامل مؤثر در تأمین، پیوسته از مسائل مورد توجه برنامه‌ریزان اقتصادی بوده و از همین‌رو راهکارهایی چون منطقی‌سازی تعرفه‌های وارداتی، ساماندهی تخفیفات ورود کالا از راه‌های مختلف، نظارت بر کیفیت کالاهای وارداتی، بهره‌گیری از مزیت رقابتی مواد اولیه ارزان برای تولیدکنندگان کالاهای نهایی و اصلاح قوانین مرتبط با تجارت با رویکرد تشویق کاهش قیمت مطرح می‌شود.
۳- بهبود فضای کسب و کار و توسعه فضای رقابتی: توسعه رقابت در صنعت بانک‌داری و تقویت نظارت بانک مرکزی، توسعه بازارهای پول و سرمایه و رقابتی کردن صنعت بیمه، تسهیل سرمایه‌گذاری در خارج، کارآمد نمودن مالیات و اصلاح نظام ارزیابی طرح‌های سرمایه‌گذاری بر اساس قیمت‌های واقعی (یارانه‌ای) عمده‌ترین محورهای مؤثر در بهبود فضای کسب و کار را در بر می‌گیرند. در این حوزه همچنین ایجاد فضای رقابتی و حذف رانت از عرصه تجارت، تسهیل و کاهش هزینه‌های ورود و خروج بنگاه‌ها در بازار، تسهیل تجارت بنگاه با خارج، توسعه فضای رقابتی در بخش حمل ونقل و بازرگانی (توزیع)، مقابله با رفتارهای تجاری غیرمنصفانه و دامپینگ، افزایش کارایی بازار کار، گسترش دولت الکترونیک و توسعه بکارگیری تجارت الکترونیک، اجرایی کردن قانون حمایت از حقوق مصرف کنندگان، ایجاد شفافیت در قوانین و مقررات مرتبط با کسب و کار، ایجاد شفافیت در اطلاعات مربوط به قیمت‌ها و کیفیت کالاها و خدمات، کاهش هزینه های مبادله و ارتقای سرمایه ی اجتماعی، کاهش هزینه مؤثر استفاده از نیروی کار و سرمایه و اصلاح نظام قیمت‌گذاری در چارچوب برنامه‌های کاهش قیمت قرار می‌گیرد. همچنین نظارت دقیق و کارآمد بانک مرکزی بر هزینه تأمین مالی در شاخه‌های مختلف سازماندهی مرکز خدمات سرمایه‌گذاری خارجی به منظور عرضه خدمات، مشاوره، راهنمایی، حمایت و هدایت سرمایه‌گذاران خارجی، شناسایی و معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری از راه ایجاد پایگاه، حمایت از تولید، تجاری‌سازی و صدور محصولات با فن‌آوری بالا، طراحی و استقرار سامانه یک پارچه مالیاتی، افزایش تعداد موافقت‌نامه‌های لازم‌الاجرا، اجتناب از اخذ مالیات مضاعف، استقرار نظام دستمزد مبتنی بر بهره‌وری، اصلاح قانون کار و تأمین اجتماعی با رویکرد تسهیل در جابه‌جایی نیروی کار و حمایت از مشاغل مشارکتی و پاره‌وقت، ساماندهی تعطیلات رسمی با رویکرد کاهش هزینه‌های مؤثر استفاده از نیروی کار و سرمایه و استفاده بهینه از زمان تولید و تجارت بنگاه‌ها از بی‌شمار راه‌حل‌های عملیاتی در حوزه بهبود فضای کسب وکار و توسعه فضای رقابتی محسوب می‌شود.
۴- حوزه حمل‌ونقل: ارتقای کیفیت خدمات حمل‌ونقل، رفع موانع ترانزیت، استفاده بهینه از شیوه‌های مختلف حمل‌ونقل در راستای کاهش قیمت خدمات حمل‌ونقل، حمایت از توسعه شرکت‌های حمل‌ونقل، کاهش ظرفیت بیکار ناوگان حمل‌ونقل، نوسازی و اصلاح ناوگان و زیرساخت‌های حمل‌ونقل، رفع موانع ترانزیت و توسعه فضای رقابتی در زمینه ارائه خدمات مربوط به زیرساخت‌های حمل‌ونقل از جمله سیاست‌های برنامه‌ای حوزه فرآیند حمل‌ونقل پیش‌بینی شده است.
۵- انبارداری و توزیع: توسعه زیرساخت‌های انبارداری و سردخانه، نوسازی شبکه توزیع، ایجاد رقابت بیشتر در بخش توزیع، منطقی‌سازی تفاوت بین قیمت عمده‌فروشی با قیمت خرده‌فروشی و بهبود بهره‌وری در واحدهای صنفی به عنوان محورهای اساسی در این بخش پیشنهاد می‌شود. نظر به گستردگی حوزه توزیع، موضوعاتی چون طرح تشکیل بانک اصناف به منظور دسترسی آسان و با هزینه منصفانه به اعتبارات بانکی، تشویق و جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و یا سایر تسهیلات مالی خارجی در بخش توزیع کالا نیز اعطای نشان به واحدهای صنفی، راه‌اندازی کلینیک‌های بهره‌وری بازرگانی، ارتقای سطح آموزش‌های حرفه‌ای مدیران واحدهای صنفی، کاهش ضایعات در قسمت توزیع و بهبود کیفیت خدمات، حمایت از نوسازی تکنولوژیکی ماشین‌آلات و تجهیزات واحدهای صنفی از جمله راهبردهایی است که کارشناسان برای کاهش قیمت تمام شده در حوزه انبارداری و توزیع توصیه می‌کنند.
۶- فرآیند صادرات: حمایت از ایجاد و توسعه نهادهای تخصصی در امر صادرات، ایجاد و یا توسعه زیرساخت‌های صادراتی در داخل کشور و بازارهای هدف، افزایش بهره‌وری زیرساخت‌های صادراتی، متناسب‌سازی محصولات صادراتی با سلیقه مشتریان در بازارهای هدف، حمایت از فعالیت‌های صادراتی تولیدکنندگان، افزایش سهم صادرات ایران با کشورهای منطقه و معرفی محصولات ایرانی در بازارهای خارجی از جمله عواملی است که در حوزه سیاست‌های کلی برنامه کاهش قیمت در حوزه صادرات پیش‌بینی شده است. باید ضمن حمایت‌های مالی از ایجاد و توسعه شرکت‌های مدیریت صادرات، شرکت‌های تخصصی صادرات و ایجاد و توسعه خوشه‌های صادراتی، نسبت به استفاده مؤثر و هدفمند از روابط تجاری (اقتصادی) در افزایش صادرات غیرنفتی و تکمیل یا ساخت پایانه‌های تخصصی و عمومی صادراتی اقدام شود. همچنین تکمیل، تجهیز و نوسازی خطوط بسته‌بندی و سورتینگ به منظور صادرات محصولات کشاورزی، حمایت از برندسازی در راستای توسعه صادرات غیرنفتی، توسعه و ایجاد زیرساخت‌های صادراتی در بازارهای هدف (شامل ایجاد مراکز تجاری، دفتر، نمایندگی، خدمات پس از فروش شبکه توزیع مویرگی در بازارهای هدف)، برای کاربردی کردن اهداف در این فرآیند نقش عمده‌ای دارد.

رویکرد کاهش قیمت بر 6 محور بهبود فضای کسب‌وکار، اصلاح فرآیند تولید در بنگاه، فرایند تأمین، حمل‌ونقل، توزیع و سرانجام اصلاح فرآیند صادرات به نوعی نقشه راه بنگاه‌های اقتصادی را برای رسیدن به توسعه مطلوب ترسیم می‌کند. بدیهی است که اجرای هر برنامه‌ای در این راستا برای تحقق اهداف و به عنوان نیاز اساسی جامعه در سایه تعامل‌های دوسویه و چند سویه، بهره‌گیری از توان و جذب مشارکت دستگاه‌های اجرایی و فعالان اقتصادی امکان‌پذیر است. این موضوع را نیز نباید از خاطر برد که در برخی از موارد ممکن است امکان کاهش قیمت وجود نداشته باشد و ارتقای سطح کیفیت کالا یا خدمت در اولویت قرار گیرد که در چنین شرایطی انجام اقدام‌های لازم برای تحقق ارتقای کیفیت مدنظر است. کاهش قیمت داستانی تمام ناشدنی و واقعیتی پیش روی است و نباید از آن به عنوان پروژه‌های مقطعی و شعاری یاد کرد بلکه باید با رقابتی کردن فعالیت‌های اقتصادی- ایجاد شفافیت اقتصادی- توسعه زیرساخت‌ها و بهبود فضای کسب‌و‌کار در راستای پیشبرد این امر گام‌های جدی و عملی برداشت.

کیوان کاشفی
عضو هیئت رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران

خواندن 773 دفعه