تاريخ
بين قرون ۶ و ۸ ام، آنچه که هم اکنون به نام بلاروس ناميده میشود تحت سکونت اسلاوها قرار داشت، که هنوز هم بر آن کشور سيطره دارند. کمکم اسلاوهای قديمی شرق شروع به برقراري ارتباط با ورنجيانها نمودند و کشوری را تحت عنوان روسيه تشکيل دادند، که عمدتاً نواحی اطراف پولاتسک نوين امروزی در بخش شمالی آن کشور در بر میگيرد. در قرن ۱۳ ام، اين کشور به نحو ناهنجاری تحت تاثير حمله مغولها قرار گرفت و نهايتاً بخشهايی از روسيه توسط دوک نشين بزرگ ليتوانی بلعيده (تصرف) شد. سرزمينهای اصلی اين دوک نشين شامل نواحی اطراف شهرهای کرناوه، تراکای، ويلنيوس بودند؛ اما خود دوک نشين اغلب در حال نبرد بود و فتوحات مشهوری را عليه مغولها در شرق، ترکها در جنوب و سرداران تيوتونيک در غرب داشتند. تا قرن ۱۵ ام، دوک نشين بزرگ ليتوانی تا بخش عمدهای از اروپای باختری، از دريای بالتيک تا دريای سياه گسترش يافت.
در ۲ فوريه ۱۳۸۶ دوک بزرگ ليتوانی، ولادسلاو دوم جاگييلوا جوگايلا، پادشاه لهستان شد و دوک نشين بزرگ را با لهستان در يک اتحاديه شخصی تحت کنترل يک حکومت درآورد. اين اتحاديه شخصی نهايتاً به ايجاد همسود لهستان- ليتوانی، يک کشور جديد در سال ۱۵۶۹ منجر گرديد. اما تا سال ۱۷۹۵، اين کشور تقسيم شد و بر مبنای تقسيمات همسود لهستان- ليتوانی از طريق الحاق روسيه امپراتوری، پروسيا و اتريش به هم پيوست. مناطق بلاروس تا زمان اشغال آن به وسيله آلمان امپراتوری آلمان طی جنگ جهانی اول به عنوان بخشی از قلمرو روسيه باقی ماند.
نخستین بار بلاروس استقلال خود را در ۲۵مارس ۱۹۱۸ با تشکيل جمهوری خلق بلاروس اعلام نمود. اما اين جمهوری عمر کوتاهی داشت و حکومت آن به زودی پس از خروج آلمان سرنگون شد. در سال۱۹۱۹، بلاروسSSR جمهوری سوسياليست بلاروسيه شوروی BSSR تبديل شد و پس از اشغال ليتوانی شرقی از سوی روسيه، در جمهوری سوسياليست ليتوانی- بلاروسيه شوروی ادغام شد. پس از پايان جنگ لهستان- شوروی در سال ۱۹۲۱، سرزمينهای بلاروس ميان لهستان و بلاروسيه تازه تاسيس SSR تقسيم گرديد که يک عضو بنيادی اتحاد شوروی جمهوریهای سوسياليست اتحاد شوروی در سال ۱۹۲۲ شد. در سپتامبر ۱۹۳۹، اتحاد شوروی در نتيجه معاهده مولوتف- ريبنتروپ، به سرزمين بلاروس تحت کنترل لهستان پیوست شد. در سال۱۹۴۱، آلمان نازی عمليات بارباروسا را با حمله به اتحاد شوروی انجام داد.
پس از پايان جنگ بلاروسيه، يکی از ۵۱ امضاء کننده بنياد ملل متحد در سال ۱۹۴۵ بود. بازسازی که پس از جنگ در بلاروس انجام گرفت در مقايسه با جمهوری شوروی آبادانی قابل مقايسهای را به دنبال داشت. در طی اين زمان بلاروس به مرکزی اصلی سازندگی در ناحيه غرب اتحاد جماهير شوروی USSR تبديل شد. افزايش مشاغل باعث سرازير شدن جمعيت مهاجر فراوانی از جمهوری سوسياليست فدراتيو روسيه شوروی به اين کشور گرديد.
طی دوران ژوزف استالین، سياست روسی کردن برای "حفاظت "SSR بلاروسيه در برابر نفوذهای کشورهای غربی آغاز شد. اين برنامه قرار بود در هويت فرهنگی بلاروس ريشه داشته باشد که با عناصر روسی جايگزين شد. اين سياست شامل اعزام روسها از نقاط گوناگون اتحاد شوروی و قرار دادن آنها در نقاط کليدی داخل حکومت SSRبلاروسيه بود. استفاده رسمی از زبان بلروسی و ديگر جنبههای فرهنگی نيز به سياست های اتحاد شوروی مسکو محدود میشد. پس از مرگ استالین در سال۱۹۵۳، جانشين او «نيکيتا خروشچف» به برنامه روسی سازی ادامه داد، پايتخت SSR بلاروسيه را شهر مينسک قرار داد که " هرچه همه ما زودتر به روسی صحبت کنيم، بايد زودتر کمونسيم را برقرار نماييم.
در سال۱۹۸۶، بخشی از بلاروس تحت تاثير انفجار نيروگاه چرنوبيل قرار گرفت که حادثه در همسايگی اوکراين رخ داد. زمانی که نخست وزير شوروی ميخائيل گورباچف شروع به اجرای برنامه پرستوريکای خود نمود، مردم بلاروس با فرستادن نامهای به وی در دسامبر۱۹۸۶، درباره نزول فرهنگ خود شرح دادند. اين رخداد از سوی مورخین، "چرنوبيل فرهنگی ۱" نام گذاری شده است.
در ژوئن۱۹۸۸، گورهای دسته جمعی در شهر کوراپاتی کشف گرديد. بنا به ادعا آنها، اين گورها در حدود ۲۵۰هزار نفر از قربانيان (دوره) استالین را در خود جای میداد. برخی اظهار مینمايند که اين کشف گواهی بر اين مسئله است که دولت شوروی تلاش مینموده که مردم بلاروسی را از بين ببرد و همين موجب شده تا برخی از آنها خواهان استقلال شوند.
بلاروس در ۲۷ ژولای ۱۹۹۰ موجوديت خود را اعلام نمود و در ۲۵اوت ۱۹۹۱،BSSR با به دست آوردن استقلال کامل خود، رسماً به جمهوری بلاروس تبديل شد. در حدود همان زمان بود که استانيسلاو ششکويچ رئيس شورای عالی بلاروس درمقام رهبری بلندپايه بلاروس گرديد. ششکويچ، در کنار بوريس يلتسين از روسيه و لئونيد کراوچک از اوکراين در ۸ دسامبر۱۹۹۱ در بلاوژسکايا پوشچا در همايشی رسماً انحلال اتحاد شوروی و تشکيل همسود کشورهای مستقل را اعلام نمودند. تا سال ۱۹۹۴، کشور به وسيله الکساندر لوکاشنکو رهبری میشد، که مورد انتقاد دولتهای غربی، (گروه) ناظر حقوق بشر و ديگر سازمانهای غيردولتی غربی به خاطر سياستهای داخلی خود به سبک اتحاد شوروی پیشین، واقع شد.
از سال ۲۰۰۵ به نظر میرسد که جنبشی در بلاروس به سوی اتحاد دوباره با روسيه صورت گرفته باشد. در نوامبر۲۰۰۵ يک پيش نويس از قانون اساسی برای تصويب به هردو (رئيس جمهور) ولاديمير پوتین و لوکاشنکو تسليم شده است.
اين حرکت، در کنار ديگر موارد، بخشی از طرح ۱۹۹۶ بود که توسط لوکاشنکو و رئيس جمهور پیشین روسيه، بوريس يلتسین برای ايجاد اتحاديه روسيه و بلاروس انجام گرفتسياست
جمهوری بلاروس توسط رئيس جمهور و مجلس دوگانه آن مجلس ملی جمهوری بلاروس و مجمع ملی- اداره میشود که شامل يک مجلس پايين دستی، مرکب از ۱۱۰ عضو مجلس نمايندگان جمهوری بلاروس مجلس نمايندگان و يک مجلس بالادست با ۶۴ عضو شورای جمهوری بلاروس شورای جمهوری میباشد. مجلس نمايندگان اختيار دارند تا نخست وزير بلاروس را منصوب نمايند، اصلاحاتی در قانون اساسی بدهند، به نخست وزير رای اعتماد داده و پيشنهاداتی راجع به سياست خارجی و داخلی بلاروس ارائه نمايند. شورای جمهوری اين قدرت را دارد که مقامات گوناگون دولتی را انتخاب نموده، رئيس جمهور را استيضاح کرده و نيز اختيار دارد تا لوايح مورد تصويب مجلس نمايندگان را قبول يا رد نمايد.
هر يک از اين مجامع میتوانند هرگونه قانون مصوب از سوی مقامات محلی را در صورتی که مغاير با قانون اساسی بلاروس باشد، رد (وتو) کنند. رئيس جمهور- از سال۱۹۹۴، الکساندر لوکاشنکو- رهبر کشور میباشد. دولت، شورایی از وزرا به رياست نخست وزير بلاروس نخست وزير است؛ اعضای شورای وزيران لازم نيست عضو مجلس (قوه مقننه) باشند و از سوی رئيس جمهور تعيين میشوند. قوه قضائيه شامل دادگاه عالی و دادگاههای ويژه گوناگونی همچون دادگاه قانون اساسی بلاروس است، که به قانون اساسی يا قوانين اجرایی میپردازد. قضات دادگاه قانون اساسی از سوی رئيس جمهور انتخاب شده و مورد تاييد شورای (مجمع) جمهوری قرار میگيرند.
در بلاروس با اينکه احزاب سياسی وجود دارند که يا موافق يا مخالف رئيس جمهور لوکاشنکو هستند، اکثريت کرسیهای مجمع ملی توسط افرادی اشغال میشود که وابستگی به هيچ يک از احزاب سياسی ندارند. اما سه حزب وجود داند که کرسیهای مجلس نمايندگان را اشغال میکنند: حزب کمونيست بلاروس (۸کرسی)، حزب کشاورزان بلاروس (۳کرسی) و حزب ليبرال دموکرات بلاروس (۱کرسی). دو حزب ديگر که متعهد به حمايت از لوکاشنکو، حزب سوسياليست ورزش دوست بلاروس و حزب جمهوريخواه کار و عدالت میباشند که در انتخابات اکتبر۲۰۰۴ هيچ کرسی را به دست نياوردند.
احزاب مخالف، همچون جبهه خلق بلاروس و حزب متحد غيرنظامی بلاروس نيز هيچ کرسی را در آن احراز نکردند UCPB و BPF احزاب ديگری هستند که ائتلاف خلق به علاوه ۵، گروهی از احزاب سياسی مخالف لوکاشنکو، را شامل میشوند.
تقسيمات اداری (اجرایی)
تقسیمات کشوری بلاروس به شش استان voblast تقسیم می شود که شهرهای آن به عنوان مراکز اداری آن نامیده می شوند . شهر مینیسک، واقع در ایالت مینسک، دارای جایگاه ویژه ای از یک زیر مجموعه کشوری است که هیچ یک از ووبلاست ها آن را شامل نمی شود.
تقسيم بندی زير گروهی " ووبلاست" ميراث دوره شوروی میباشد. ووبلاستها نيز خود به زيرگروههایی به نام "رايون" ها تقسيم میشوند. ترجمه رايج این واژه " بخش " ها يا " نواحی" است. مقامات اداری محلی ("رايسووت" ، "مشاور رايون") از سوی ساکنين رايون انتخاب میشوند و مقامات اجرایی محلی ("مديريت رايون") نيز توسط مسئولان بالاتر اجرایی منسوب میگردند. به همين صورت، هر ووبلاستی دارای يک مقام قانونگذار خود ("اوبلزووت") بوده که از طرف ساکنان آنجا انتخاب میشود و نيز يک مقام اجرایی ("مديريت ووبلاست") که رهبر آن از سوی رئيس جمهور تعيين میشود.
جغرافيا
بلاروس يک کشور دور از دريا، نسبتاً پست و شامل نواحي گستردهاي از سرزمينهاي باتلاقي (تالابي) ميباشد. درياچهها و رودخانهها اين کشور را بريده بريده نمودهاند.
بزرگترين منطقه باتلاقي آن پولزيا است که در ميان وسيعترين تالابهاي اروپايي قرار دارد. 11 هزار درياچه در بلاروس وجود دارد، اما اکثر اين درياچهها کمتر از 5.0 کيلومتر مربع (124 مايل مربع) وسعت دارند. سه رودخانه اصلي در داخل اين کشور جريان دارند، رود نمان، رودخانه پريپيات، و رود دنپر.
بلندترين نقطه بلاروس در جيارژيانسکارا هارا (تپه جيارژيانسکارا) به بلنداي 345 متر ميباشد. آب و هواي آن از زمستانهاي بسيار سرد (دماي متوسط در ژانويه در دامنهاي بين 8- درجه سلسيوس تا 2- درجه سلسيوس) تا تابستانهاي خنک و باراني (ميانگين دماي 15 درجه سلسيوس تا 20درجه سلسيوس) در نوسان است.
جنگلها 34% کل مناظر اين کشور را پوشانده اند و محصولات جنگلي را يکي از پررونقترين منابع طبيعي براي اين سرزمين ميکنند. ديگر منابع طبيعي که ميتوان در بلاروس يافت شامل ذخاير ذغال سنگ نارس، مقادير اندکي نفت و گاز طبيعي، گرانيت، دولوميت، سنگ آهک، خاک رسوبي (آهک دار)، گل سفيد، ماسه، شن و خاک رس ميشود.
در حدود يک پنجم اين سرزمين، بيشتر در ايالات جنوب خاوری و گوميل و ماگيليو هنوز تحت تاثير انفجار سال ۱۹۸۶ درفاجعه نيروگاه هستهای چرنوبيل اوکراين قرار دارد. با اينکه مقدار پرتوافکنی از زمان فاجعه تاکنون (تا يک درصد) کاهش يافته، بيشتر اين ناحيه به عنوان نواحی غير قابل سکونت درنظر گرفته شده است.
اقتصاد
واحد پول ملی (BYB/BYR):
نظام اقتصادی تا حدود ٪۸۰ تحت کنترل دولت قرار دارد و از زمان اتحاد شوروی تاکنون چنين بوده است. اين کشور از لحاظ اقتصادی نسبتاً با ثبات است اما تا حدود زيادی در تامين مواد خام به متحد نزديک خود روسيه وابسته است. صنعت و کشاورزی عمدتاً در دست دولت قرار دارد. بنابراين بلاروس يکی از معدودترين بازماندههای اقتصادهای ملی با سرمايه گذاری دولتی میباشد. کشاورزی تحت کنترل کشت اشتراکی با زيربخشهای عمده کشت سيب زمينی و پرورش دام است.
از لحاظ تاريخی مهمترين شعب صنعت شامل منسوجات و فرآوری چوب (جنگلی) میباشد. پس از سال۱۹۶۵، ايجاد صنعت سنگين و مهندسی مکانيک (تراکتور، يخچال) عمدتاً سبب ارتقاء توسعه صنعتی گرديد. در داخل اتحاد شوروی، بلاروس يکی از توسعه يافتهترين جمهوریها از لحاظ صنعتی بود. به لحاظ اقتصادی، بلاروس خود در همسود کشورهای مستقل، مجمع اقتصادی اوراسيا و اتحاديه روسيه و بلاروس شرکت دارد. پس از سال۱۹۹۰، با عرضه ساختارهای بازار آزاد به داخل اتحاد شوروی پیشین، توليد صنعتی شناور گرديد. اما رشد اقتصادی در سال ۱۹۹۶ به آن بازگشت و بلاروس در سال۲۰۰۱ اولين کشور از گروه کشورهای مستقل همسود (CIS) بود که به سطوح توليد صنعتی و کشاورزی سال۱۹۹۰رسيد.
توليد ناخالص ملی برای سال۲۰۰۵ (تخميناً) بالغ بر ۱۳/۷۹ مليارد دلار که تقريباً برابر با درآمد سالانه ۷۷۰۰ دلار به ازای هر فرد میشود. در سال۲۰۰۵، توليد ناخالص ملی تا حدود ٪۹-۸ با وجود نرخ متوسط تورم حدود ٪۸، افزايش يافت. بر طبق (آمار) سازمان ملل، طی ده سال گذشته، متوسط ماهانه درآمد از ۲۰ دلار آمريکا به ۲۲۵ دلار آن افزايش يافته است.
نرخ بيکاری، بر اساس آمار دولت بلاروس، در سال۲۰۰۵، ٪۲ بوده است.
جمعيت شناسی
اکثريت جمعيت بلاروس، بلاروسهاي بومي هستند که 81.2% کل جمعيت 3/10 میلیون نفري اين کشور را تشکيل ميدهند. روسها دومين گروه پرجمعيت اين کشور با حدود 11.4% از ترکيب جمعيتي اين کشور ميباشند. افراد لهستاني و اوکرايني به ترتيب بالغ بر 3.9% و 2.4% جمعيت آن را شامل ميشوند. زبانهاي رايج در بلاروس عبارتاند از روسي و زبلاروسي که هر دو زبانهاي رسمي بلاروس هستند.
تراکم جمعيت در حدود 50 نفر به ازاي کيلومتر مربع (127/مايل nbsp & مربع) و 71.7% کل جمعيت آن در نواحي شهرنشيني شهري ساکن ميباشند. از جمعيت شهر نشين، 24% در مينسک، پايتخت ملي و بزرگترين شهر بلاروس زندگي ميکنند.
بيشتر جمعيت، 69.7%، سني بين 14 و 64 دارند. شصت درصد جمعيت زير14 سال سن دارند، در حالي که 14.6% آنها بالاتر از 65 سال هستند. سن ميانگين جمعيت 37 سال است. متوسط سن اميد به زندگي براي شهروندان بلاروسي 68.72% سال؛ براي مردان 63.03% سال و براي زنان 74.96%سال است.
نرخ داشتن سواد در بلاروس، که تعداد افراد در سنين 15سال و بالاتر است که ميتوانند بخوانند و بنويسند، 99% است، يعني 99.8% در مردان و 99.3% در زنان. نسبت تعداد مرد به زن در سال 2005 به ميزان 0.88 %مرد به ازاي هر زن بوده است.
بيشتر شاخصهاي جمعيت شناسانه بلاروس عمدتاً هم از لحاظ نرخ منفي رشد جمعيت و هم رشد طبيعي آن، مشابه با کشورهاي ديگر اروپايي ميباشد. رشد جمعيت در سال 2005 در حدود0.06% بوده و نرخ باروري 1.43% بوده است. جمعيت نيز در حال پيرتر شدن است، و تا سال 2050، اکثر جمعيت آن بالاي 50 سال سن خواهند داشت.
نرخ مهاجرت به ازاي هر هزار نفر در بلاروس برابر با2.3+ است. بر طبق گزارش سازمان بينالمللي مراقبت (از) کودکان، (در مقايسه با 167 کشور) بلاروس داراي بالاترين نرخ در ميان همه کشورهاي اتحاد شوروي سابق ميباشد. آن داراي رتبه 16 براي نسبت شاخص مادران، رتبه 14 براي نسبت شاخص زنان و رتبه 20 براي نسبت شاخص کودکان است. نزديکترين کشورها به آن در بين کشورهای اتحاد پیشین شوروی، استونی (رتبه ۱۸ برای رده زنان)، اوکراين (۲۶/۳۱/۲۱) و روسيه (۶۴/۳۴/۲۷) هستند.
تصاويري از كشور بلاروس
تصاويري از كشور بلاروس
{gallery}900716{/gallery}
بزرگترين شهرهای بلاروس (جمعيت بر اساس هزار نفر)، ۲۰۰۶:
* مينسک – 4/۱۷۴۱
* گوميل – ۲/۴۸۱
* موگيلف – ۱/۳۶۵
* ويتبسک – ۴/۳۴۲
* گرودنا – ۸/۳۱۴
* برست – ۳/۲۹۸
* بابرويسکا – ۸/۲۲۰
* بارانويچی – ۶/۱۶۸
* باريساوو – ۴/۱۵۰
* اورشا – ۵/۱۳۰
* پينسکا – ۳/۱۲۵
* مازير – ۸/۱۱۱
* ساليهورسک – ۴/۱۰۱
* نواپولاتسک –۳/۱۰۱
فرهنگ
تمبر پستی اتحاد شوروی در سال 1961، نشان دهنده آداب سنتی بلاروستاریخچه لباس سنتی بلاروس به زمان روسيه کييفی بر میگردد و در طول زمان تحت تاثير فرهنگهای همسايه: لهستانیها، ليتوانيايیها، تويانها، روسها و ديگر کشورهای اروپايی قرار گرفته است. گذشته از ريشههای غالب روتنيایی (در اوکراين)، سبک آشپزی بلاروسی بسيار به ليتوانيايی نزديک میباشد. برخی اوقات آن را تاحدودی نسبت به همسايگان بانفوذ خود از غنا و تاثير کمتری برخوردار است. اما در واقع اين میتواند حاصل نبود کلی هويت ملی باشد که هنوز به عقب نگهداشتن کشور از توسعه ادامه داده و نيز سبب افت وجود سنتهای آشپزی در ۱۰۰ سال گذشته شده است.
جنبههای خاص فرهنگ بلاروس به دليل روسی شدن آن، در طول زمان از دست رفته است. رئيس جمهور لوکاشنکو قوانينی را عرضه نموده که ايستگاههای راديويی و تلويزيونی را وادار مینمايد پيشرفت روزبه روز بلاروس را نمايش دهند، اما اين اجرای اين کار، تفاوتی ندارد به زبان بلاروسی باشد يا به زبان روسی. ايستگاههای راديو و تلويزيونی مذکور، دولتی بوده، و توسط شرکت تلويزيونی-راديویی دولتی کشور اداره میشود.
دولت روسيه بسياري از جشنوارههای فرهنگی سالانه را برگزار مینمايد: "بازار اسلاويانتسکی در ويتبسک"، "چشمه مينسک"؛ "همايش های تئاتری اسلاوونيک"؛ "جشنواره ملی دروگری"؛ "هنرها برای کودکان و جوانان"؛ "مسابقه هنرهای نمايشی گروه جوانان"؛ "مشاعرههای نيزويژ"؛ " قصر صلح "؛ و جشنواره ملی ترانه و شعر بلاروس. اين وقايع اجرا کنندگان با استعداد بلاروسی را نمايش میدهد، اعم از اين که در موسيقی، هنر، شعر، رقص يا تئاتر دارای ذوق باشند. در اين جشنوارهها، جوايز گوناگونی تحت عنوان قهرمانان شوروی و بلاروسی به خاطر مهارت آنها در موسيقی يا هنر اعطاء میشود. شماری از روزهای تعطيل در اين کشور نظير روز استقلال يا روز پيروزی جمعيت فراوانی را به خود جذب میکند و نمايشهای متعددی همچون آتش بازی و رژههای نظامی در آنها برگزار میشود. بيشتر اين جشنوارهها در ويتبسک يا مينسک برپا میشود.
بلاروس دارای چهار مکان ميراث (فرهنگی) جهانی است، که دو تا از آنها بين اين کشور و کشورهای همسايه مشترک هستند. اين چهار مورد عبارتنداز: مجموعه قصر صلح؛ قصر نيازويژ؛ بلووژسکايا پوشاچا (مشترک با لهستان)؛ طاق زمين پيمای استروو (که در آن با کشورهای استونی، فنلاند، لیتوانی، لتونی، نروژ، مولداوی، روسيه، سوئد و اوکراين سهيم میباشد.
کشورهای همسايه
شمال باختری: لیتوانی
شمال: لیتوانی؛روسيه
باختر: لهستان
مرکز: بلاروس
خاور: روسيه
جنوب: اوکراين